Indeks insulinowy (IS)

Indeks insulinowy (IS) – określa reakcję insuliny po spożyciu produktu, którego wartość energetyczna jest równa 1000 kJ, czyli około 239 kcal. Wskaźnik ten jest znacznie bardziej praktyczny, ponieważ nie odnosi się on do stężenia cukru, a bezpośrednio do stężenia insuliny we krwi.

Insulina to hormon wydzielany przez trzustkę. Jest niezbędny dla naszego organizmu, ponieważ reguluje poziom cukru we krwi. Jeżeli stężenie glukozy w krwiobiegu jest zbyt wysokie, uwalniana zostaje insulina, której zadaniem jest przekierowanie glukozy do komórek. Glukoza może zostać magazynowana zarówno w mięśniach i wątrobie jak i w tkance tłuszczowej.

Po spożyciu węglowodanów z wysokim indeksem glikemicznym (IG) następuje znaczny wzrost stężenia insuliny we krwi. Analogicznie można by przypuszczać, że produkty o niskim indeksem glikemicznym spowodują mały wzrost stężenia insuliny, a produkty tłuszczowe i białkowe w ogóle go nie podniosą.

Stąd powstało powszechne przekonanie, że:

  • wysoki wskaźnik IG produktu = duży wzrost poziomu insuliny,
  • niski wskaźnik IG produktu = nieznaczny wzrost poziomu insuliny.

 

Czy oby na pewno jest to prawda?

 

 

Nie do końca. Tezę tą obaliła grupa austriackich naukowców, która opracowała tzw. indeks insulinowy. Okazało się, że w przypadku niektórych produktów o niskim indeksie glikemicznym zanotowano znaczną stymulację wydzielania insuliny! Niewiele osób wie, że nie tylko produkty węglowodanowe przyczyniają się do wahania poziomu insuliny we krwi. Zgodnie z powszechnym tokiem myślenia, jeżeli wzięlibyśmy pod uwagę produkt niezawierający węglowodanów, to z punktu IG przyjmuje on wartość 0. Jak wynika z definicji, indeks glikemiczny określa wzrost poziomu cukru we krwi po spożyciu 50g węglowodanów, stąd produkt białkowy bądź tłuszczowy nie podniesie poziomu cukru, ponieważ nie ma węglowodanów.
A jednak dowiedziono, że po spożyciu produktu nie zawierającego węglowodanów może również podnosić się poziom insuliny we krwi. W związku z tym, opracowany został wskaźnik pokazujący realny poziom wyrzutu insuliny po spożyciu danego produktu. Wskaźnik ten nosi o nazwę indeksu insulinowego.

Zazwyczaj jest tak, że wraz ze wzrostem stężenia cukru we krwi następuje wzrost poziomu insuliny, lecz zdarzają się wyjątki. Dobrym przykładem rozbieżności tych wskaźników są przetwory mleczne. Mleko, sery, jogurty według tabeli indeksów glikemicznych mają niską wartość IG, jednak powodują one wysoki skok poziomu insuliny.

Cambridge University Press (2005) opublikowało badanie, w którym pod względem indeksu glikemicznego i indeksu insulinowego porównywano mleko. Zauważono, że IG dla mleka był niski i wyniósł 41 (w skali 0-100), natomiast indeks insulinowy był bardzo wysoki i wyniósł aż 148! Dla lepszego zobrazowania – IS białego pieczywa to 100, natomiast indeks insulinowy jajek kurzych wynosi zaledwie 31, tak więc mleko podniosło poziom insuliny o 50% bardziej niż mąka pszenna!

Oznacza to, że po spożyciu mleka poziom cukru we krwi podnosi się nieznacznie, w przeciwieństwie do insuliny, która osiąga bardzo wysokie stężenie. Zachęcam do zapoznania się z poniższa tabelą, porównującą wartości indeksów glikemicznych i insulinowych.

FoodFood TypeGlycemic Index scoreInsulin Index scoreSatiety score
All-BranBreakfast Cereal40 ± 732 ± 4151
PorridgeBreakfast Cereal60 ± 1240 ± 4209
MuesliBreakfast Cereal43 ± 746 ± 5100
Special KBreakfast Cereal70 ± 966 ± 5116
HoneysmacksBreakfast Cereal60 ± 767 ± 6132
SustainBreakfast Cereal66 ± 671 ± 6112
CornflakesBreakfast Cereal76 ± 1175 ± 8118
AverageBreakfast Cereal59 ± 357 ± 3134
White bread(baseline)Carbohydrate-rich100 ± 0100 ± 0100
White PastaBreakfast Cereal46 ± 1040 ± 5119
Brown pastaCarbohydrate-rich68 ± 1040 ± 5188
Grain breadBreakfast Cereal60 ± 1256 ± 6154
Brown riceCarbohydrate-rich104 ± 1862 ± 11132
French friesBreakfast Cereal71 ± 1674 ± 12116
White riceCarbohydrate-rich110 ± 1579 ± 12138
Whole-meal breadBreakfast Cereal97 ± 1796 ± 12157
PotatoesCarbohydrate-rich141 ± 35121 ± 11323
AverageBreakfast Cereal88 ± 674 ± 8158.6
EggsProtein-rich42 ± 1631 ± 6150
CheeseProtein-rich55 ± 1845 ± 13146
BeefProtein-rich21 ± 851 ± 16176
LentilsProtein-rich62 ± 2258 ± 12133
FishProtein-rich28 ± 1359 ± 18225
Baked beansProtein-rich114 ± 18120 ± 19168
AverageProtein-rich54 ± 761 ± 7166.3
ApplesFruit50 ± 659 ± 4197
OrangesFruit39 ± 760 ± 3202
BananasFruit79 ± 1081 ± 5118
OrangesFruit74 ± 982 ± 6162
AverageFruit61 ± 571 ± 3169.75
PeanutsSnack/confectionery12 ± 420 ± 584
PopcornSnack/confectionery62 ± 1654 ± 9154
Potato chipsSnack/confectionery52 ± 961 ± 1491
Ice creamSnack/confectionery70 ± 1989 ± 1396
YogurtSnack/confectionery62 ± 15115 ± 1386
Mars BarsSnack/confectionery79 ± 13122 ± 1570
JellybeansSnack/confectionery118 ± 18160 ± 16118
AverageSnack/confectionery65 ± 689 ± 7100.1
DoughnutsBakery product63 ± 1274 ± 968
CroissantsBakery product74 ± 979 ± 1447
CakeBakery product56 ± 1482 ± 1265
CrackersBakery product118 ± 2487 ± 12127
CookiesBakery product74 ± 1192 ± 15120
AverageBakery product77 ± 783 ± 585.4
AverageAverage67.333 ± 5.772.5 ± 6135.7
AverageALL68.8 ± 12.710572 ± 9.5136
FoodFood TypeGlycemic Index scoreInsulin Index scoreSatiety score

Źródło: https://en.wikipedia.org/wiki/Insulin_index

Referencje

 

 

  • Holt SH, Miller JC, Petocz P. An insulin index of foods: the insulin demand generated by 1000-kJ portions of common foods. Am J Clin Nutr. 1997
  • Bao J. Atkinson F, Petocz P. Prediction of postprandial glycemia and insulinemia in lean, young, healthy adults: glycemic load compared with carbohydrate content alone. Am J Clin Nutr. 2011;
  • Garrett Hoyt, Matthew S. Hickey and Loren Cordain* Department of Health and Exercise Science, Fort Collins, CO 80523, USA: Dissociation of the glycaemic and insulinaemic responses to whole and skimmed milk.

Potrzebujesz pomocy w przygotowaniu diety? Zobacz jak mogę Ci pomóc.

Sprawdź ofertę