Jak zdiagnozować hipoglikemie
Hipoglikemia to przebiegła choroba, która w krótkim czasie jest w stanie drastycznie obniżyć jakość życia. Potrafi ona po cichu wyjaławiać organizm przez wiele miesięcy, ponieważ odczuwalne objawy pojawiają się dopiero, gdy sytuacja jest już naprawdę poważna.
Co gorsze, jak już pojawią się jej objawy, to jest ona bardzo często błędnie diagnozowana i mylona z innymi jednostkami chorobowymi, takimi jak insulinooporność, nerwica czy depresja, ponieważ daje zbliżone do nich objawy.
W swojej praktyce miałem do czynienia z dziesiątkami osób, które latami były bezskutecznie leczone farmakologicznie na nerwicę lub depresję, a finalnie okazywało się, że winowajcą obniżonego nastroju i problemów nerwicowych, była hipoglikemia, a konkretniej regularne spadki cukru we krwi, które bardzo obciążały układ nerwowy i dawały objawy zbliżone do wyżej wspomnianych chorób.
Diagnostyka hipoglikemii wymaga indywidualnej interpretacji badań i nie zawsze jest ona widoczna „na pierwszy rzut oka” w wynikach.
W poniższym artykule szczegółowo opisałem jakie badania wykonać, aby zdiagnozować hipoglikemię reaktywną oraz jak poprawnie ja zinterpretować.
Hipoglikemia - wskazania do diagnostyki
Diagnostyka w kierunku hipoglikemii reaktywnej powinna zostać rozważona zarówno w przypadku ewidentnego występowania określonych objawów, które mogą sugerować zaburzenia poziomu cukru we krwi, jak i profilaktycznie, bazując na predyspozycjach do jej powstania, wynikających z prowadzonego stylu życia lub problemów metabolicznych występujących w rodzinie.
Choroba ta w początkowej fazie nie daje praktycznie żadnych objawów, dlatego też bardzo istotna jest profilaktyka – szczególnie, gdy w rodzinie występowały już problemy metaboliczne.
Kiedy warto zrobić diagnostykę pod hipoglikemię?
Gdy doświadczasz objawów takich jak:
- Zawroty głowy, uczucie osłabienia lub omdlenia, szczególnie kilka godzin po posiłku.
- Nadmierna potliwość, drżenie rąk lub uczucie niepokoju.
- Gwałtowny głód pojawiający się krótko po jedzeniu, zwłaszcza po posiłkach bogatych w węglowodany.
- Problemy z koncentracją, chwilowa dezorientacja lub senność po jedzeniu.
- Palpitacje serca lub uczucie kołatania.
- Drażliwość lub zmienność nastroju bez wyraźnego powodu.
W Twojej historii rodzinnej występują:
- cukrzyca, hiperinsulinemia, insulinooporność, zespół metaboliczny lub hipoglikemia.
Prowadzisz styl życia sprzyjający zaburzeniom poziomu cukru, np.:
- Dieta bogata w cukry proste.
- Dieta uboga odżywczo (produkty przetworzone, fastfoody itd.).
- Zaburzenia snu.
- Przewlekły stres.
- Praca zmianowa i rozregulowany cykl dobowy.
- Nieregularne posiłki.
- Nadmierna konsumpcja alkoholu.
Masz historię zaburzeń metabolicznych lub hormonalnych, takich jak:
- Cukrzyca ciążowa.
- Insulinooporność, Hiperinsulinizm.
- Zespół policystycznych jajników (PCOS).
- Choroby tarczycy, nadnerczy czy przysadki.
- Choroby autoimmunologiczne.
Bardziej szczegółowe informacje dotyczące objawów występujących przy hipoglikemii oraz epizodach hipoglikemicznych, znajdziesz w odrębnym artykule o nazwie: Objawy Hipoglikemii.
Ciekawą alternatywą dla osób cierpiących na hipoglikemię reaktywną jest tzw. test kanapkowy. Jeżeli chcesz dowiedzieć się na czym on polega i dlaczego jest dobrym rozwiązaniem w przypadku poważnych problemów z gospodarką cukrową – przeczytaj artykuł: test kanapkowy.
Więcej na temat testu obciążenia glukozą dowiesz się z artykułu: krzywa cukrowa.
Hipoglikemia - kluczowe badania i diagnostyka
Podstawową metodą diagnostyki hipoglikemii jest test tolerancji glukozy / OGTT (ang. Oral Glucose Tolerance Test).
Polega on na pobraniu na czczo próbki glukozy z krwi, a później podaniu 75 g glukozy do wypicia i monitorowania przez kolejne 30, 60, 120, 180 i 240 minut.
Jako badanie przesiewowe lekarze często zalecają zbadanie hemoglobiny glikowanej (HbA1c), której poziom odzwierciedla ŚREDNI poziom glukozy we krwi z ostatnich 3 miesięcy.
Warto mieć jednak na względzie, że zły wynik hemoglobiny glikowanej faktycznie potwierdzi problemy z gospodarką glukozową, natomiast dobry wynik wcale nie musi oznaczać, że owych problemów nie ma.
Dlatego też ja rekomenduję to badanie wyłącznie jako dodatek do krzywej glukozowo-insulinowej, a nie jego zamiennik.
Test tolerancji glukozy, zwany inaczej krzywą glukozową, polega na:
- Pobranie krwi na czczo w celu oznaczenia poziomu glukozy oraz insuliny.
- Spożyciu 75 g glukozy rozpuszczonej w 250–300 ml wody.
- Kolejnych pomiarach poziomu glukozy i insuliny po 30, 60, 120, 180, oraz opcjonalnie po 240 minutach.
Uwaga: Test powinien uwzględniać oznaczenie insuliny w każdym z pomiarów, aby wykryć ewentualny hiperinsulinizm lub insulinooporność.
Najlepszym z możliwych wariantów jest zrobienie 6 punktowej krzywej glukozowo – insulinowej z pomiarem glukozy i insuliny na czczo, oraz po 30, 60, 120, 180 oraz 240 minutach od wypicia 75g glukozy.
Niestety oznacza to 6 ukłuć i spędzenie 4 godzin w punkcie pobrań, co często jest dużą przeszkodą dla wielu osób.
Warto jest zaznaczyć, że u niektórych ludzi chorujących na hipoglikemię reaktywną spadek cukru może pojawić się dopiero po 3h, tak więc bez tego ostatniego pomiaru, wyniki mogą wyglądać dobrze, a w rzeczywistości, może dochodzić do hipoglikemii.
Niestety badanie to bardzo często wykonywane jest nieprawidłowo, dlatego więcej na jego temat dowiesz się z artykułu: krzywa cukrowa.
Uwaga: Test powinien uwzględniać oznaczenie zarówno glukozy jak i insuliny w każdym z pomiarów, aby wykryć ewentualny hiperinsulinizm lub insulinooporność.
Ciekawą alternatywą dla osób cierpiących na hipoglikemię reaktywną jest tzw. test kanapkowy. Jeżeli chcesz dowiedzieć się na czym on polega i dlaczego jest dobrym rozwiązaniem w przypadku poważnych problemów z gospodarką cukrową – przeczytaj artykuł test kanapkowy.
Hipoglikemia - jak przygotować się d o testu obciążenia glukozą
Jeżeli podejrzewasz u siebie hipoglikemię reaktywną, to na wszelki wypadek zabierz ze sobą 2 żele/musy owocowe, ponieważ wypicie 75g glukozy w przypadku zaawansowanej hipoglikemii, może wywołać bardzo gwałtowny spadek cukru, a takowy bezpośrednio zagraża Twojemu życiu.
Jeżeli będąc pod gabinetem, poczujesz że zaraz zemdlejesz lub zaczną mocno trząść Ci się ręce, wystąpią „zimne poty” i uczucie silnego osłabienia – to znaczy, że masz epizod hipoglikemiczny.
Powiadom o tym jak najszybciej personel medyczny i jeżeli stan będzie na tyle poważny, że nie uda się zrobić kolejnego pobrania krwi, to jak najszybciej wypij żele/musy owocowe, aby podbić poziom glukozy.
Oczywiście w takim przypadku nie ma sensu robić dalszy pobrań i badanie należy przerwać, więc sięgnięcie po żel/mus traktuj jako ostateczność.
Hipoglikemia - alternatywa dla krzywej cukrowej
Jeżeli na co dzień doświadczasz silnych spadków cukru i regularnych epizodów hipoglikemicznych, to test obciążenia glukozą nie będzie dla Ciebie dobrym rozwiązaniem.
Wypicie 75g glukozy bardzo obciąży on Twój organizm i na 99% doprowadzi do ostrej hipoglikemii, a co za tym idzie - konieczności przerwania badania.
W takim przypadku rekomenduję nabyć sprytne urządzonko, jakim jest sensor do ciągłego monitorowania poziomu glukozy.
Jest to mały chip, który można samodzielnie przyczepić do ramienia i pozwala on monitorować w czasie rzeczywistym poziom cukru 24h na dobę przez okres 2 tygodni.
Dużą zaletą takiego rozwiązania jest to, że możemy sprawdzić jak zachowuje się nasza glikemia w trakcie codziennych czynności, po danych posiłkach, aktywności fizycznej, w trakcie stresu, czy chociażby podczas snu, a jest to na tyle istotne, że u niektórych osób może występować tzw. hipoglikemia nocna, której nie da wykryć się tradycyjnymi badaniami z krwi.
Urządzenia te są względnie tanie (kosztują ok. 250 zł) i proste w obsłudze, a wszystkie pomiary dostęne są w aplikacji na Twoim smartfonie.
Można tam również ustawić automatyczne powiadomienia, wysyłane gdy poziom cukru we krwii spadnie do niebezpiecznych poziomów.
Sensor można nabyć online na stronie producenta: Abbott Freestyle Libre.
Hipoglikemia a inne problemy zdrowotne
Hipoglikemia może wpływać na funkcjonowanie całego organizmu. Jest powiązana z:
• Układem nerwowym: Może prowadzić do zaburzeń funkcji poznawczych, demencji, nerwicy czy depresji.
• Układem sercowo-naczyniowym: Zwiększa ryzyko zawału, udaru czy miażdżycy.
• Układem hormonalnym: Wpływa na pracę tarczycy, nadnerczy oraz gospodarkę hormonów płciowych (takich jak np. Testosteron, Prolaktyna czy Estradiol).
Hipoglikemia jest powiązana z poważnymi oraz długoterminowymi konsekwencjami zdrowotnymi i ma pośredni wpływ na pracę całego organizmu.
Jeżeli masz stwierdzoną hipoglikemię lub podejrzewasz jej wystąpienie, to oprócz OGTT oraz HbA1c, warto również przebadać poziom hormonów tarczycy oraz hormonów płciowych, bo istnieje spora szansa, że będą one zaburzone.
Hipoglikemia może być sygnałem alarmowym poprzedzającym rozwój insulinooporności, a nawet cukrzycy.
Regularne spadki cukru obciążają układ nerwowy, wywołując szereg niekorzystnych zmian w funkcjonowaniu mózgu i ogólnym samopoczuciu. Zmiany te często prowadzą do występowania objawów depresji lub nerwicy.
Pomoc z hipoglikemią
Pozbądź się hipoglikemii i odzyskaj dobre samopoczucie!
Nie czekaj, aż hipoglikemia przejmie kontrolę nad Twoim życiem. Z każdym tygodniem objawy mogą się pogłębiać, a powrót do zdrowia będzie trudniejszy. Zadbaj o siebie już teraz.
Jak zdiagnozować hipoglikemię? Interpretacja wyników krzywej cukorwej
Jeżeli po zrobieniu krzywej glukozowo-insulinowej, w którymkolwiek pomiarze wyjdzie Ci glukoza poniżej 70, a nie jesteś na diecie keto lub low carb, to można podejrzewać wczesną postać choroby.
Jeżeli natomiast wynik glukozy wyjdzie poniżej 60, to mówimy już o ewidentnej hipoglikemii, a wszystko co będzie poniżej 50, to już stan bardzo niebezpieczny dla życia i zdrowia.
WAŻNE: W przypadku hipoglikemii najważniejsze są OBJAWY, a nie sam wynik glukozy.
Znam wiele przypadków osób, u których dochodziło do regularnych ostrych epizodów hipoglikemicznych przy cukrach na poziomie 70.
Znam też przypadki osób, które miały cukier rzędu 45-50 (a więc niebezpiecznie niski), nie mając jednocześnie żadnych objawów i czując się świetnie.
To jak organizm radzi sobie ze spadkiem cukru jest kwestią bardzo indywidualną i zmienną w czasie. Dlatego obserwuj to jak się czujesz w trakcie i po badaniu.
Brak złego samopoczucia przy niskim cukrze nie oznacza, że nie masz choroby, a świadczy jedynie o tym, że PÓKI CO, Twój organizm radzi sobie z jej skutkami – ale to może się bardzo szybko zmienić.
Normalnie daleki jestem od „straszenia ludzi” chorobami, bo stres i strach nic dobrego nie wnoszą, ale niestety hipoglikemia jest chorobą, której absolutnie nie można bagatelizować, bo w krótkim czasie potrafi zrobić z człowieka "wrak", uniemożliwiając wykonywanie najprostszych czynności takich jak np. zrobienie zakupów czy wejście po schodach – o pracy, aktywności itd. nawet nie wspominając.
Wiem co mówię, bo sam zmagałem się z ostrą hipoglikemią reaktywną, a dodatkowo na przestrzeni ostatnich 12 lat, pracowałem z setkami osób dotkniętymi tą chorobą.
Jeśli podejrzewasz u siebie hipoglikemię, nie zwlekaj i jak najszybciej udaj się na badania.
Jeżeli diagnoza się potwierdzi, to na mojej stronie znajdziesz obszerny artykuł z poradami oraz zaleceniami pod hipoglikemię reaktywną. Artykuł znajdziesz tu: Jak wyleczyć hipoglikemię.
Powodzenia i dużo zdrowia!